طرح پیامکی ختم قرآن کریم

13. اوصاف زمین در کاربردهای قرآنی

خداوند در قرآن ،زمین را به اوصاف مختلفی وصف کرده است:

1.       کفات به معنای جذب و جمع ممتد است و آن را به خاطر این که همه چیز را به خاطر قوه جاذبه به سمت خود جذب می کند، بدین نام می خوانند.[1]

«أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ كِفاتاً».[2]

2.       مهد؛ بدین معناست که زمین برای استفاده و زندگی انسان آماده شده است و هر چیزی که انسان برای ادامه زندگی بدان نیازمند است، در آن قرار داده شده است.[3]

«الَّذي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْداً ».[4]

3.       مهاد.این کلمه هم به معنی مهد است ،با این تفاوت که در معنای آن مبالغه وجود دارد که دلالت بر استعداد زمین برای سکونت می باشد.[5]

«أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً ».[6]

4.       قرار. كلمه" قرار" مصدر و به معناى اسم فاعل، يعنى قارّ و مستقر بين دو چيز است و مقصود این است که خداوند زمين را پا بر جا كرد، تا انسان را نلغزاند.[7]

«اللَّهُ الَّذي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَراراً ».[8]

5.       ذلول به معنی آن است که برای استفاده انسان رام و قابل تسلط و تصرف قرار داده شده است.

«هُوَ الَّذي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولاً ».[9]

6.       بساط؛مقصود این است که مى‏خواهد بفرمايد زمين را مثل فرش براي تان گسترده كرد تا بتوانيد به آسانى در آن بگرديد و از ناحيه‏اى به ناحيه ديگر منتقل شويد.[10]

«وَ اللَّهُ جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ بِساطا».[11]

7.       فراش؛ مقصود اين است كه زمين گسترده و مسطح است. آيه در صدد بيان كروى شكل يا مسطح بودن زمين نيست. بلكه منظور اين مي باشد كه زمين را جايگاه توقف و آسايش بشر قرار داده است. چون كره زمين بقدرى بزرگ مي باشد كه انسان در هر قسمت آن زندگى كند، اين طور نشان مي دهد كه گسترده و مسطح است. لذا خداى تعالى به حسب فهم و تصور انسان ، چنین فرموده است.[12]

«الَّذي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِراشاً ».[13]

8.       ذات الصدع ؛دارای شکاف؛كلمه صدع به معناى شكاف در اجسام سخت است.[14] مقصود آن است كه به هنگام خروج درختان و گياهان منشق و شكافته مي شود[15] تا گیاهان و درختان از آن بیرون آیند.

«وَ الْأَرْضِ ذاتِ الصَّدْعِ ».[16]

نکته:

هر یک از اوصاف مذکور به یک ویژگی خاص از  زمین اشاره می کنند که کلمه دیگری آن را نمی رساند و آنچه که آیه ششم سوره نبأ بر آن دلالت می کند،آماده بودن زمین برای انتفاع و زندگی بشر می باشد.

در حقیقت مهاد جامع همه صفات مطلوب زمین می باشد.به خاطر اینکه "مهاد" به مجموعه صفاتی که زمین را آماده سکونت می کند، اطلاق می گردد و نبود هر یک از این اوصاف،زمین را از مهاد بودن خارج می کند.