طرح پیامکی ختم قرآن کریم

وَ الْجِبالَ أَوْتاداً

21. جبل در لغت

جِبَالٌ و أَجْبُلٌ[1]دو وزن جمع برای جبل هستند اگر کوهی طولانی نباشد،"آکام" و "قیران" خواهد بود[2] اما اگر بزرگ و طولانی باشد،"جبل" می گویند[3]، و اگر مثل و مانند نداشته باشد،"اکمّة" و "قنّة" خواهد بود[4].

در حقیقت جبل اسمی عام[5] برای هر نوع کوهی است که مرتفع باشد[6] ،اما هر کدام از این بلندی ه اسم خاصی هم دارند که هر کدام از کوتاه تا بلند ،به اسم های خاصی شناخته می شوند که عبارتند از: النَّبَكة،الرَّابية ،الأكَمَة ،الزُّبْية ،النَّجْوة ،الرِّبع ،القُفّ ،الهَضَبَة[7] ،القَرْن[8] ،الدُّك[9] ،الضِّلَع[10] ،النِّيق[11] ،الطَّوْد، الباذخ، الشامِخ، الشاهق، المُشْمَخِرّ ،الأقود ،الأخشب،  الأَهِم ، القَهْب[12] ،.[13] الخُشام.

از طرف دیگر ، هر قسمت کوه هم به اسم خاصی نامیده می شود که عبارتند از: الحَضِيض [14] ،السَّفْح[15]، السَّنَد[16]، الكِيح[17]، الحِضن[18]، الرَّيْد[19]، العُرْعُرَة[20]، الحَيْد[21]، الرَّعن[22]،  الشِّعَفة[23]. [24]

 اصل در معنای جبل "عظمت" می باشد.اهل لغت هر کدام قیدی به آن اضافه کرده اند.برخی قید «فطری بودن» را اضافه کرده و گفته اند «کوه را به جهت رساندن معنای عظمت فطی جبل می نامند».[25]برخی دیگر قید "غلظت"[26] ، و برخی قید "کثرت" را اضافه کرده و گفته اند: «اصل در جبل، تجمع شیء در ارتفاع است و به جمعیت عظیم و کثیر جبل می گویند».[27]

22. وتد در لغت

واژه "اوتاد" جمع "وتد" است و به هر چوبی که در زمین و یا دیوار فرو می رود،"وتد" می گویند.[28]علامه مصطفوی در این زمینه می نویسد:

«اصل در این ماده داخل کردن چیزی در محلی و محکم کردن آن است،مانند داخل کردن میخ، چوب یا سنگ و مفهوم اثبات از لوازم این اصل است».[29]

"ابن عاشور" آن را مختص محکم کردن طناب خیمه می داند[30]و شاید برخی با همین توجه، گفته اند که "وتد" میخی ضخیم است.[31]

کوه ها از آن جهت میخ زمین محسوب می شوند که در آن فرو رفته و مانند جزئی از آن شده اند و این آیه تتمه ای است برای تکمیل آمادگی زمین برای استراحت، استفاده و حفظ اعتدال آن.[32]